Leeruitstap Gent

AMSAB: Instituut voor sociale geschiedenis

AMSAB ontstond in de jaren 60 vanuit een nood om bronnen over arbeiders te archiveren, de oorsprong kadert zich dan ook binnen de socialistische zuil.

Een van de activiteiten van Amsab is het archieveren en het maken van databanken omtrent sociale geschiedenis. Om dit te verwezenlijken verrichten ze onderzoek en beschikken ze over een groot internationaal netwerk. De databanken en archiefbestanden trachtte ze zoveel mogelijk te digitaliseren en het op het web te plaatsen. Door deze digitalisering en daarbij ook publiekseducatie en tentoonstellingen proberen zij hun kennis over te dragen aan het grote publiek.  

In het kader van het Labo denk ik dat het Amsab voornamelijk belangrijk is omwille van de uitgebreide databanken omtrent volkshogescholen waarover zij beschikken, waaronder de archieven van de voorruit. Men kan bijvoorbeeld 63 'records' vinden in de collectie wanneer men  de term “volkshogeschool” invoert, dit in de 3 databases bibliotheekcatalogus, Beeld en Geluidcollectie en Archieven.

De voorruit: “kunst veredelt”

De voorruit vind zijn oorsprong in de socialistische zuil als een volkshogeschool. Midden negentiende eeuw bestond er een grote arbeidersbeweging in Gent, de socialistische partij wilde voor deze arbeiders een volkshuis – de voorruit werd ook wel volkspaleis genoemd - oprichten. Ze fungeerde als de kathedraal van de socialisten. Hoewel de arbeiders arm waren en de socialistische partij van een grote rijkdom getuigde door de bouw van de voorruit, stootte dit de arbeiders toch niet tegen de borst en waren ze in tegenstelling trots op hun partij. “Kunst veredelt” staat nog steeds in grote letters boven het podium van de theaterzaal, deze zin vat meteen de werking van de voorruit als volkshogeschool samen. Elke vorm van kunst (opera, theater, muziek,…) moest ook in de voorruit mogelijk zijn voor de arbeiders. Ook Jan Bijlsma haalde dit idee van een volkshogeschool aan in zijn presentatie ‘het volk en de elite’. Hij vertelde dat de socialistische zuil niet streefde naar liefdadigheid, maar naar een recht van culturele verheffing van het volk. 

In 1980 werd de voorruit gedepolitiseerd, vroeger had men een partijkaart van de socialistische partij nodig om binnen te kunnen. Vandaag is de voorruit voor iedereen toegankelijk, het is dan vandaag ook geen volkshogeschool meer, maar een gebouw waar allerhande artistieke activiteiten plaats vinden.

Museum dr. Guislain

IN het museum dr. Guislain hebben we de tentoonstelling “Gevaarlijk jong. Kind in gevaar, Kind als gevaar” bezocht in het gezelschap van een medewerker van het museum die ons uitgebreid informatie verschafte.  

Het museum heeft 1 vaste tentoonstelling over de geschiedenis van de psychiatrie en een tentoonstelling die op regelmatige tijdstippen verandert en steeds werkt rond een breed thema uit de psychiatrie zoals de bezochte tentoonstelling. Het museum tracht met deze tentoonstellingen het maatschappelijk debat levend te houden over de grens en het onderscheid van ‘normaal’ en ‘abnormaal’.

Opvallend aan dit bezoek vond ik het feit dat het museum een plaats is waar om het even wie een bezoek aan kan brengen en dat er tegelijkertijd nog 200 patiënten in de gebouwen verblijven.